Төгрөгийн ханш

ТӨГРӨГИЙН ХАНШИД НӨЛӨӨЛЖ БУЙ ХҮЧИН ЗҮЙЛ

Төгрөгийн ам.доллартай харьцах ханш оны эхнээс 3.9 хувиар суларсан. Манай улсын валютын ханшны хөдөлгөөнд дотоод засгийн идэвхжил, түүнийг дагасан импортын өсөлт (эхний 8 сарын байдлаар жилийн өсөлт 38%) нөлөөлж байгаа боловч гадаад нөхцөл байдал томоохон нөлөө үзүүллээ. Гадаад зах зээл дээр өөрчлөлт авчирч буй дараах том хоёр хүчин зүйл байна. Үүнд:

•  Гадаад зах зээлийн эрсдэлгүй хүү өсч байна. Холбооны нөөцийн банк хүүгээ 2019 оны эцэс гэхэд 3.25% хүртэл өсгөж болзошгүй байна. Малайз, Индонез, Филиппин, Энэтхэг, ОХУ, Турк, Аргентин зэрэг улсууд бодлогын хүүгээ чангаруулаад байна. 
• Том гүрнүүдийн хооронд худалдааны маргаан ширүүсч, улмаар дэлхийн эдийн засгийн идэвхжилд тодорхой бус байдлыг нэмэгдүүлээд байна.

Дээрх хоёр хүчин зүйл нь валютын болон металлын захад хүчтэй нөлөөллөө. Үүнд:

• Хөгжиж буй эдийн засгаас хөрөнгө гадагшлах хандлага бий болсон. 
• Ам.долларын ханш ихэнх улс орнуудын валютын эсрэг чангарсан. 170 гаруй улс орноос 83 хувийнх нь валют ам.долларын эсрэг суларсан, үүнээс 31% нь 4%-иас давж суларсан байна. Манай худалдааны түнш эдийн засгууд болох БНХАУ-ын юань оны эхнээс ам.долларын эсрэг 5.4%, Солонгосын вон 5.5%, ОХУ-ын рубль 13.2%, Евро 1.5%-иар тус тус сулраад байна. Хэдийгээр төгрөг ам.долларын эсрэг суларч байгаа ч юань (-1.6%), вон (-1.7%), рубль (-9.6%)-ийн эрсэг чангаралттай байна.
• Эрдэс бүтээгдэхүүний үнэд сөргөөр нөлөөлж байна. Тухайлбал, оны эхнээс зэсийн үнэ 14 хувиар, алтны үнэ 12 хувиар унаад байна.
• Манай экспортын том зах зээл болох БНХАУ-ын эдийн засгийн төлвийн талаарх тодорхой бус байдал нэмэгдэж байна. Тус эдийн засгийн өсөлтийн төсөөллийг 6.5 болгож бууруулаад байна.